Kopal: Yerel Tohumda Çeşitlilik Azalacak

Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Sema Olkun Kopal, son yönetmelikle birlikte yerel tohumların çeşitliliğinin azaltılacağını belirtti.

Yerel çeşitlerin kayıt altına alınmasına dair yönetmeliğin yayınlandığını hatırlatan Başkan Kopal, “Yönetmelik ülkemizdeki tarla bitkileri, bağ-bahçe bitkileri ve diğer bitki türlerine ait yerel çeşitlerin genetik olarak erozyonunu engellemek amacıyla bunların tohumluklarının çoğaltılması, pazarlanması ile ilgili kurallar getiriyor. Ticareti yapılacak yerel çeşitlerin kayıt altına alınmasını şart koşuyor. Yerel çeşit tohumluklarının çoğaltımı ve ticaretinin ancak yerel çeşit kayıt listesine kaydedilmesiyle mümkün olacağını belirtiyor” dedi.

‘ÇEŞİTLİLİK AZALACAK’

Yönetmeliğin içeriğinden de bahseden Kopal, “Yönetmelikte meslek kuruluşları, sivil toplum örgütleri, kamu araştırma kuruluşları, yerel idareler ve üniversiteler, yerel çeşitlerin kayıt altına alınması amacıyla başvurabileceği yer alıyor. Yani işin asıl öznesi olan binlerce yıldır tohumu saklayan, ekip biçen köylü dışındaki kurumlara sertifikasyon için başvuru hakkı verilmiş. Köylünün başvuru hakkı olsa bile böyle bir sertifikasyon başvurusu için gereken maddi olanakları bulması da bürokrasiyle uğraşması da zor. Asıl sorun başvuru hakkının olup olmamasından ziyade yerel tohumların çeşitliliğinin azaltılacağı ve şartlara uyup da listeye alınan ve üretimine izin verilen yerel tohumların para verip satın alınır hale gelecek olmasıdır” dedi.

‘KÖYLÜYE YOK BİRLİK ÜYELERİNE VAR’

2006 yılında çıkarılan yasadan da bahseden Kopal, “Bu yasayla sertifikasız tohumların satışı yasaklandı. Ancak köylünün-çiftçinin-üreticinin kendi arasında tohum takas etmesine bir engel getirilmedi. Sertifikasız tohum kullanımını engellemek için Bakanlık, sertifikalı tohum kullanmayan çiftçilere tarımsal destek verilmeyeceğini açıkladı. Yeni Yönetmelikle artık yerel tohumlar da sertifikalandırılıyor ve köylüler-çitçiler arasında tohumların değişimi de engellenmiş oluyor. Başvurulan yerel çeşitleri Yerel Çeşit Kayıt Komitesi değerlendirecek. Komitenin bileşenlerinden biri de Türkiye Tohumcular Birliği’dir. Görünen o ki, Yönetmelikten en çok faydalananlar da Birlik üyeleri olacak” diye konuştu.

‘TOHUM KÜYLÜNÜNDÜR SATILAMAZ’

Yabancı ve yerli-yabancı ortak sermayeli şirketler, ülkemizdeki tohum piyasasının yüzde 50’sini oluşturduğu bilgisini de veren Kopal, “”Demek oluyor ki yeni yönetmelik tohumculuk piyasasının yüzde 50’sini elinde tutan yüzde 2,6’lık bir azınlığa yarayacak. Yani yerel tohumlarımızda bile dışa-uluslararası tohumculuk şirketlerine bağımlı hale getirileceğiz. Bu Yönetmelik, yerel tohumlarımızın, ülkemizin kendine özgü ürün çeşitliliğinin zamanla ya yok edilmesi ya da onun gerçek sahibi olan köylüler tarafından ancak parayla satın alınır hale getirilmesinin yolunu açacak. Bu yönetmelik Anayasanın 168’inci maddesine açıkça aykırıdır. Yerel tohumlarımız onları bin yıllardır saklayan köylünündür, çiftçinindir” diyerek tohumun ticari araç haline getirilmesinin kabul edilemez olduğunu belirtti.