Süleyman Pekin’den Çarpıcı Çıkış: Cumhuriyet Bireydir, Ortadoğu Sürü

Kocaeli’de düzenlenen Cumhuriyet ve Ortadoğu konferansında konuşan Tarihçi Dr. Süleyman Pekin, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesini, vatandaşlık bilincini ve Türkiye’nin siyasi dönüşümünü değerlendirdi. Pekin, Ortadoğu’daki istikrarsızlıkların nedenlerine dikkat çekerken Türkiye’nin Cumhuriyet’in temel ilkeleri açısından sorgulanması gerektiğini savundu.

Kocaeli Aydınlar Ocağı, Kocaeli Milli Kuruluşlar Birliği ve Hürriyetçi Eğitim-Sen Kocaeli Şubesi iş birliğiyle düzenlenen konferansta Tarihçi Dr. Süleyman Pekin, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesi ile Ortadoğu’nun tarihsel ve siyasal dönüşümünü ele aldı. İzmit Belediyesi Leyla Atakan Şehir Kütüphanesi Toplantı Salonu’nda gerçekleştirilen programa çok sayıda davetli ve sivil toplum kuruluşu temsilcisi katıldı.

Cumhuriyet yalnızca yönetim biçimi değil

Konuşmasında Cumhuriyet’in anlamını birey ve vatandaşlık kavramları üzerinden değerlendiren Pekin, Cumhuriyet’in insanı tebaa konumundan çıkararak hak ve sorumluluk sahibi yurttaşa dönüştüren bir zihniyet değişimi olduğunu vurguladı.Osmanlı Devleti’nin dağılmasının ardından aynı coğrafyada ortaya çıkan siyasi yapıların gelişimlerini karşılaştıran Pekin, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesi ile Ortadoğu ülkelerinin yönetim anlayışları arasındaki farklılıklara dikkat çekti.Cumhuriyet’in temelinde birey, millî egemenlik, hukuk ve vatandaşlık bilincinin bulunduğunu belirten Pekin, bölgedeki birçok ülkede ise siyasi iktidarın uzun yıllar hanedanlar, askerî yönetimler, mezhepsel aidiyetler ve otoriter yapılar etrafında şekillendiğini ifade etti.

Ortadoğu’daki istikrarsızlığın nedenleri

Irak, Suriye, Lübnan ve Yemen gibi ülkelerde yaşanan siyasi istikrarsızlıkların yalnızca dış müdahalelerle açıklanamayacağını dile getiren Pekin, güçlü kurumların, ortak vatandaşlık bilincinin ve demokratik katılım mekanizmalarının yetersizliğinin de bu süreçlerde etkili olduğunu değerlendirdi.Toplumsal gelişmenin sorgulayan, düşünen, üreten ve sorumluluk üstlenen bireylerle mümkün olabileceğini vurgulayan Pekin, Cumhuriyet’in önemli kazanımlarından birinin insanlara kendi gelecekleri üzerinde söz sahibi olma hakkı tanıması olduğunu belirtti.

“Türkiye’nin Ortadoğululaşması” tartışması

Konferansın dikkat çeken başlıklarından biri de Türkiye’nin siyasi ve toplumsal dönüşümü oldu.Türkiye’nin 1947 sonrasında yaşadığı değişimleri Cumhuriyet’in kuruluş felsefesi üzerinden değerlendiren Pekin, İkinci Dünya Savaşı sonrasında şekillenen uluslararası düzenin Türkiye’nin dış politika ve güvenlik anlayışı üzerindeki etkilerini anlattı. Truman Doktrini ile başlayan Soğuk Savaş döneminin Türkiye açısından önemli değişimleri beraberinde getirdiğini hatırlattı.Pekin, bireyin bağımsız yurttaş kimliği yerine siyasi, dinî ve toplumsal aidiyetlerin öne çıkmasını; kurumlar yerine kişilerin belirleyiciliğinin artmasını ve hukukun üstünlüğü, bilimsel düşünce ile liyakat ilkelerinin siyasi tartışmaların konusu haline gelmesini, “Ortadoğululaşma” olarak tanımladığı eğilimler kapsamında değerlendirdi. Bu kavramı coğrafi ya da kültürel bir kimlik tanımı olarak değil, otoriterleşme, kurumsal zayıflama ve toplumsal kutuplaşma eğilimlerini anlatan eleştirel bir ifade olarak kullanan Pekin, Ortadoğu toplumlarının tek tip değerlendirilmemesi gerektiğini de vurguladı. Türkiye’nin ve bölge ülkelerinin siyasi gelişimlerinin anlaşılabilmesi için iç dinamiklerin yanı sıra sömürgecilik, Soğuk Savaş, uluslararası müdahaleler ve ekonomik dönüşümlerin birlikte ele alınması gerektiğine dikkat çekti.

Yoğun katılım, plaket takdimi

Konferansa Kocaeli Aydınlar Ocağı önceki dönem başkanları Mali Müşavir Ahsen Okyar, Uzm. Dr. Halil İbrahim Kahraman ve Av. Ruhittin Sönmez ile mevcut dönem başkanı Prof. Dr. Tahir Serkan Irmak katıldı. Programda ayrıca gazeteci-yazar Mustafa Küpçü, Stratejist-Yazar Hasan Yılman, Kocaeli Şairler ve Yazarlar Derneği Başkanı Yücel Alpay Demir, Tüm Sanatçılar ve Şairler Derneği Başkanı Dilek Dila Mert, Ardahanlılar Derneği Başkanı Alpay Aydemir, Atatürkçü Düşünce Derneği Başkan Yardımcısı Hakan Koçar, çeşitli sivil toplum kuruluşlarının temsilcileri, sendika yöneticileri ve çok sayıda davetli yer aldı. Kocaeli Aydınlar Ocağı yönetim kurulu üyeleri Prof. Dr. Ayşe Günsel, Prof. Dr. Ali Talip Akpınar, İdris Türkten, Mustafa Görgün, Salih Işık, Av. Şeref Gönenli, Şevval Gönenli, Av. Fatih Kürşad Atalay, Fazıl Taş ve Ufuk Daniç de konferansı takip etti. Program, Dr. Süleyman Pekin’e plaket takdim edilmesi ve hatıra fotoğrafı çekilmesiyle sona erdi.