Ev Sahibi Olmanın Önündeki En Büyük Engel: Finansman

Türkiye’de bugün milyonlarca genç ve dar gelirli vatandaş için ev sahibi olmak artık bir hayal hâline geldi. Artan konut fiyatları, yüksek kredi faizleri ve peşinat yükü, insanların yıllarca çalışmasına rağmen kendi evine kavuşmasını zorlaştırıyor.

Tam da bu noktada Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan yeni bir kanun teklifi dikkat çekiyor.

Teklif; ilk kez konut sahibi olacak vatandaşlara devlet destekli, uzun vadeli ve düşük maliyetli konut finansmanı sağlanmasını amaçlıyor. Kamuoyunda en çok konuşulan başlık ise “5 yıl satmama taahhüdü verenlere 3 yıl geri ödemesiz, 20 yıl vadeli düşük faizli kredi” önerisi oldu. 

Peki bu düzenleme gerçekten ne getiriyor?

Teklifte öngörülen sisteme göre ilk kez konut alacak ve belirlenen şartları sağlayan vatandaşlara devlet, kredi faizinin bir bölümünü üstlenebilecek. Satın alınan konutun ise yatırım amacıyla değil, barınma amacıyla kullanılması hedefleniyor. Bu nedenle de konutun en az 5 yıl boyunca satılmaması veya ticari amaçla devredilmemesi şartı getiriliyor. Şart ihlal edilirse sağlanan kamu desteğinin geri alınması öngörülüyor. 

Aslında bu yaklaşımın önemli bir amacı var.

Son yıllarda birçok konut, gerçekten oturmak isteyen vatandaşlardan çok yatırım amacıyla satın alındı. Bu durum hem fiyatların yükselmesine hem de konuta erişimin zorlaşmasına neden oldu. Eğer devlet desteği verilecekse bunun spekülatif kazanç yerine gerçek ihtiyaç sahiplerine yönlendirilmesi isteniyor.

Ancak madalyonun diğer yüzü de var.

Bir vatandaşın ekonomik şartları değişebilir. İş değişikliği, sağlık sorunları, şehir değiştirme veya ailevi nedenlerle evini satmak zorunda kalabilir. Böyle durumlarda 5 yıllık satış yasağı vatandaş açısından ciddi bir yük oluşturabilir. Bu nedenle düzenleme hazırlanırken istisnaların açık ve adil şekilde belirlenmesi büyük önem taşıyor.

Bir başka önemli konu ise sosyal medyada dolaşan bilgi kirliliği…

Bugün birçok paylaşımda bu kredinin kesin çıktığı veya başvuruların başladığı iddia ediliyor. Oysa gerçek durum farklı. Söz konusu çalışma şu an yalnızca TBMM’ye sunulmuş bir kanun teklifidir. Henüz yasalaşmamış, Resmî Gazete’de yayımlanmamış ve yürürlüğe girmemiştir. Dolayısıyla şu an itibarıyla bu kapsamda başvuru yapılabilecek resmî bir kredi programı bulunmamaktadır.

Eğer teklif yasalaşırsa, ilk kez ev sahibi olacak vatandaşlar için önemli bir fırsata dönüşebilir. Ancak asıl başarı; yalnızca düşük faizli kredi vermek değil, konut üretimini artıran, fiyat istikrarını sağlayan ve vatandaşın uzun yıllar borç yükü altında ezilmeyeceği sürdürülebilir bir konut politikası oluşturabilmektir.

Çünkü konut, bir yatırım aracından önce insanın en temel yaşam hakkıdır.